1

مقدمه آشنايي با لغات و اصطلاحات تازه و افزايش واژگان در دوران ابتدايي آموزشها خاتمه نمي يابد بلكه يادگيري لغات يك فرآيند گسترده ايست كه انسان آنرا از دوران كودكي شروع مي كند و تا مرگ خاتمه مي يابد. در مقطع دانشگاهي و سطوح تحصيلي بالا تر اين فرا گرفتن ضرورتي بيشتر دارد.يكي از عوامل مهم در تحصيل به شمار مي آيد آنچه در پژوهش وآموزش،هر رشته علمي لازم است آشنايي با ترمينولوژي خاص علم،و واژگان اختصاصي آن است.بدون تسلط كامل بر واژگان و ترم ها، مطالعه منابع و آثار علمي بسيار دشوار بوده و شايد اساسا در بعضي موارد ممكن نباشد استفاده از فرهنگ لغت ها ، ترمينولوژي ها و مطالعه متون متنوع از دانشمندان مختلف راه دستيابي و تسلط به اين واژگان مي باشد در رشته حقوق بخش عمده اي از اين واژگان به زبان عربي هستند و براي درك معاني آنها ، بايد به كتب فقه اللغة در عربي مراجعه كرد تا با درك درست از معناي لغوي نتوان معناي اصطلاحي آن را دريافت فقه اللغة علمي است كه در آن به بررسي ريشه هاي لغت و معاني متعدد آن مي پردازند.اين علم كه در زبان شناسي و مطالعه زباني قدمت بسيار طولاني دارددر بسياري از جهات مي تواند يك ابزار كمكي براي درك بهتر معناي اصطلاحي واژگان باشد. با توجه به درك اين واقعيت ، هر واژه را در ۲ فصل بايد بررسي كرد فصل اول: معناي لغوي و فصل دوم:معناي
ما در اين سري مطالب سعي در بررسي بعضي واژه هاي رايج ولي كمتر آشنا مي نمايم.براي آغاز، واژه ((غرر))را در دو فصل مذكور مورد نظر قرار مي دهيم علت انتخاب اين واژه اين است كه در موارد متعددي در مباحث حقوق و فقهي، فقها و حقوقدانان اين واژه را استعمال كرده اند.براي مثال شيخ اعظم مرتضي انصاري در كتاب ارزشمند ((المكاسب)) در باب ((شروط عوضين)) بطلان بيع غرري را ،به عنوان علت براي اشتراط قدرت بر تسليم(به عنوان يكي از شروط صحت بيع)ذكر كرده اند و همچنين در همين كتاب در شرط چهارم كه علم به مقدار ثمن مي باشد نيز دليل اين شرط را نهي از معاملات غرري شمرده اندو نيز دكتر شهيدي در كتاب (( تشكيل و انعقاد قراردادهاو تعهدات)) در مبحث شرط بودن قدرت بر تسليم يا مانع صحت صحت بودن عجز از تسليم ، به غرري بودن معامله غيرمقدوراالتسليم ،استناد كرده است.با توجه به اين استنادات ما به بررسي واژه غرر در 2 فصل مي پردازيم. در نهايت به مواردي اشاره خواهيم كرد كه فقها و حقوقدانان در اثبات ادعاي خود پيرامون شرايط اساسي صحت معاملات به اين مفهوم تمسك جسته اند
بررسي معناي لغوي واژه غرر در كتب مشهور فقه اللغة يك سلسله معاني متفاوتي براي اين واژه بيان شده است.با توجه به اين معاني متعدد ،بدست مي آيد كه همه آنهااز جهاتي به يكديگر شبيهند و از اين شباهت مي توان چنين نتيجه گرفت كه در واقع همه اين معاني مصداق يك معنا هستند. و آن معناي واحد چيزي نيست جز ((جهل)).به عنوان مثال در چندين كتاب لغوي واژه غرر به شرح ذيل تفسير شده است
اللغة: غَرهً يعني غفلت، غار يعني غافل، اغره يعني انجام داد آنرا با غفلت اغتر يعني گول خورد و غرر يعني خطر ، تغريروادار كردن نفس بر كار
قاموس اللغه: غره، غراً، غروراً و مغرور (اسم مفعول) و غرير (صفت مشبهه) يعني او را فريفتن و به كاري باطل وادار نمودو غرر بنفسه تغريراَ يعني در معرض هلاكت قرارداد، اسم مصدر آن غرر است نهايه اللغه: الغره يعني غفلت الغار يعني غافل و اغتر يعني غافل شد
با توجه به معاني مندرج در اين ۳ كتاب لغوي مشهور، اهل لغت عقيده دارند كه در معناي غرر ، مفهوم جهالت نهفته است.خواه جهالت مربوط به اصل وجود شي باشد يا دسترسي به آن يا به صفات آن پس همانطور كه گفته شد در مي يابيم كه همه معاني مذكور براي واژه غرر بر پايه جهل و غفلت نهاده شده است. و همين معناي لغوي مي تواند مبنايي براي درك بهتر معناي اصطلاحي واژه غرر باشد
ادامه دارد … كميل اسداللهي